Schemerstad

Budapest is een schemerstad.

De belangrijkste zaken in het leven lijken zich hier in het verborgene, in het diepste geheim af te spelen. Het is een stad van zachte fluisterstemmen en steelse blikken. Jonge stelletjes die in half donkere portieken veelbetekenende gebaren uitwisselen. De schaduw die over hun gezichten valt, als een scène uit een film noir.

Zou dat de reden kunnen zijn dat er zoveel belangrijke en invloedrijke fotografen als KertészBrassaïMoholy-Nagy en Capa vandaan komen?

Held

Wat is een held? ‘Een held is iemand die straffeloos onvoorzichtig is geweest’, in de definitie van W.F. Hermans. Daaruit spreekt een zekere mate van onverschrokkenheid, zo niet roekeloosheid.

Een held is in elk geval iemand die geen platgetreden paden bewandelt. Iemand die zich de wet niet laat voorschrijven in het leven, maar doet wat ie moet doen, ongeacht wat de mensen ervan denken. Type Jan Cremer, Ramses Shaffy of Rutger Hauer.

Vrijgevochten geesten. Sterke persoonlijkheden die alles zichzelf lijken te hebben aangeleerd. Autodidacten. En omdat ze stug volhouden, zichzelf en hun idealen niet verloochenen, onstaat er vanzelf diepte en reliëf. Het amateurisme dat hun werk in het begin vaak kenmerkt gaat achteraf door voor het grootst denkbare naturel.

Noorderzon

Er zijn stemmen die voor altijd in het geheugen staan gegrift.

De stem van Ischa natuurlijk, maar ook die van Henk Hofland. Altijd onderbroken door een sigaret, als noodzakelijk hulpmiddel om de gedachten verder aan te scherpen. Zo luister ik tot diep in de nacht met dubbel genoegen naar het marathon gesprek van beide heren, uit 1986.

Door een wonderlijk toeval zie ik nog geen dag later Hofland zelf hier in de stad de kruising Hobbemakade met de Ceintuurbaan oversteken. Ik twijfel even maar kan niet nalaten hem even aan te spreken. Bij het horen van de naam Ischa lichten zijn pretoogjes meteen op.

‘Ja, wat een aardige jongen was dat’, mijmert Hofland hardop over Ischa. ‘De laatste keer dat ik hem zag, was hier, op dit kruispunt. Drie dagen later was ie er niet meer’. De verontwaardiging in zijn stem. ‘Weg, zomaar!’

Blog at WordPress.com.